ساعت: ۱۱:۴۳ منتشر شده در مورخ: خرداد ۲۴ام, ۱۳۹۵ شناسه خبر: 5747
یادداشت مهمان/
2
بـرخى علوى‌گرى را پيروى از امام على (ع) دانسته و با تـوجه بـه اينـكه ايشـان پايبـند فرايض پنج‌گانه بـوده‌اند، مـعتقدند كه بايد به اسلام اصيل نزديك شد. اين گروه‌ در‌ انتخاب تشيع يا تسنن مشكل دارند، گرچه به تشيع بـسيار نـزديك‌ترند.

2

به گزارش سرویس فرهنگ سناباد نیوز، بسیاری از علویان ترکیه اصل خود را از ایران و خراسان می‌دانند (مفیدنژاد، زمستان ۱۳۸۸ و بهار ۱۳۸۹: ۴۴). علويان این کشور به‌طور عمده در سه قوم كرد، ترك و عرب پراكنده هستند. در خصوص‌ عقايد‌ علويان، بايد گفت كه به دليل‌ اتكاى‌ آنها‌ به‌ سنن‌ شفاهى و سينه‌به‌سينه، روايات‌ مـتنوع‌ و گـاه مـتناقضى از آنان ديده و شنيده مى‌شود. آنچه كه معلوم و قطعى است، عدم پايبندى آن‌ها به‌ عقايد‌ و مناسك‌ مـرسوم و سـنتى اسلام است. بین علویان ترکیه و دیگر شاخه‌های شیعه تفاوت قابل ملاحضه‌ای وجود دارد. گرچه رعایت پوشش اسلامی زنان در روستا به طور نسبی از سوی آنان رعایت می‌شود اما آن‌ها تنها ۱۰ تا ۱۲ روز از ماه رمضان را به یاد امام حسین (ع) روزه می‌گیرند. جالب آنکه این روزه گرفتن نیز اجباری نیست. علوى‌ها نماز نمى‌خوانند، به حج نمى‌روند، زكات نـمى‌دهند. شرب خمر در نظر آنان حـرام نـيست. مراسم دينى آنان، اجتماع در خـانه‌هاى جـم است كه در طـول سـال چـندبار‌ برقرار‌ مى‌شود. آنان اعتقاد چندانى‌ به‌ قرآن‌ ندارند‌ و آن‌ را‌ تحريف شده مى‌دانند كه آيات مـربوط بـه حـضرت على (ع) و اهل بيت از آن حذف گرديده است. در عوض به كتب كوچك و پراكنده موسوم به بـويروق (حـكم)، عقيده‌ دارند كه اكثراً به امام صادق (ع) منتسب مى‌كنند. كتاب مذكور به ‌دليل مخفى بـودن مـذهب و دورافـتادگى علويان از هم، در شكل‌هاى مختلفى موجود است. علويان عقايد خود را در يك جمله‌ خلاصه‌ مى‌كنند: «بر دست و زبـان و شـهوت خود حاكم باش». از سوى ديگر، علويان در عبادات خود از زبان عربى استفاده نـمى‌كنند و هـمه عـبادات و متون مذهبى‌شان (حتى علويان كردنژاد) به تركى‌ است. علويت تركيه يك نظام اعتقادى مبتنى بر دوسـتى عـلى (ع) و اهـل بيت (عليهم السلام) و دوازده امام است، امام از هرگونه اشتباه، قصور و گناه‌ مبراست‌، او بـاطن قـرآن، عالم و پيشواى‌ دينى‌ اجتماع تلقى مى‌شود. علويان به غايب شدن دوازدهمين امام در دوران كودكى و در قيد حيات بودن و قـيام او عـليه ظلم و ستم اعتقاد دارند. امام‌ دوازدهم‌ كه سختى‌هاى زيادى را‌ ديده‌ است، اميد و انتظار جـامعه عـلوى را تشكيل مى‌دهد و به عنوان نماد بيدارى و حـيات عـلويت اسـت. در حال حاضر چند گرايش در ميان‌ علويان وجـود دارد:

الف. بـرخى علوى‌گرى را پيروى از امام على (ع) دانسته و با تـوجه بـه اينـكه ايشـان پايبـند فرايض پنج‌گانه بـوده‌اند، مـعتقدند كه بايد به اسلام اصيل نزديك شد. اين گروه‌ در‌ انتخاب تشيع يا تسنن مشكل دارند، گرچه به تشيع بـسيار نـزديك‌ترند؛

ب. بـرخى علوى‌گرى را نوعى گرايش سكولار دانسته و آن را خارج از جـريان مـذهبى مـى‌دانند و بـر اين بـاورند كه بـه‌ هيچ‌ گرايش مذهبى وابستگى ندارد؛

ج.گروهى نيز راهى ميان اين دو را انتخاب كرده و به عبارتى از هر دو پرهيز دارند. اين جماعت تلاش دارند همان هويت التقاطى-تاريخى را‌ نگه‌ دارند (عظیمی، زمستان ۱۳۹۰: ۱۳۳- ۱۳۲).

قرن‌ها است که چه دولت عثمانی و چه ترکیه نوین به علویان به عنوان فرزندانی مشابه با ترک‌ها در این کشور نمی‌نگرد؛ علوی‌ها نیز مانند کردها، ارمنی‌ها، عرب‌ها، آشوری‌ها و… عمدتاً خود را قربانی نظام عثمانی و آتاتورکی در برخورد با اقلیت‌های قومی و دینی به شمار می‌آورند. تصفیه علوی‌ها در روزگار سلطان سلیم اول یکی از نمونه‌های تاریخی است که رغم عمیقی را در دل علوی‌ها ایجاد کرده است. گرچه بسیاری از نویسندگان غربی بر این باورند که اعتقادات دینی در میان علویان ترکیه ضعیف است و حتی آنان به دلیل در اقلیت بودن در این کشور و کشتار آنان توسط حکومت سنی مذهب عثمانی طرفدار رژیم لائیک در ترکیه هستند؛ اما به باور برخی دیگر، انقلاب اسلامی ایران موجب بالا بردن اعتماد به نفس و افزایش مشارکت اجتماعی در میان جمعیت ۲۰ میليونی علویان این کشور شد. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به علت بحران هویت و فقدان کار تشکیلاتی شاهد فعالیت علویان در گروه‌های چپ و مارکسیستی بودیم.

*  رضا عابدی گناباد

انتهای پیام/

لینک کوتاه:
ارسال نظر
نظرات